ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΘΕΟΦΑΝΕΙΩΝ 2023

 

Ο  ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ  ΑΙΤΩΛΙΑΣ  ΚΑΙ  ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ  ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ 

Πρός  τό χριστεπώνυμον πλήρωμα

τῆς  καθ’ ἡμᾶς  Ἱερᾶς  Μητροπόλεως

 

Ἀγαπητοί μου πατέρες καί ἀδελφοί,

            παιδιά μου ἐν Κυρίῳ ἀγαπημένα

 

Ἀποκάλυψη φωτός καί αἰτία πνευματικοῦ θριάμβου ἀποτελεῖ ἡ σημερινή ἡμέρα. Ἐνώπιόν μας ἀποκαλύπτεται ὁ Τριαδικός Θεός, ὁ Κύριος τῶν Δυνάμεων καί ἡ Πηγή τῆς ἀπέραντης καί ἀδαπάνητης φιλανθρωπίας. Δική Του ἡ δόξα, ἀλλά καί δική μας. Ἐκεῖνος, ἐκ φύσεως, συνέχει τά σύμπαντα καί διαλύει τίς μηχανές τοῦ Διαβόλου. Ἐμεῖς, κατά Χάριν, στό πρόσωπο τοῦ Θεανθρώπου, μετέχουμε στόν θρίαμβό Του καί ἀξιωνόμαστε τῆς θείας υἱοθεσίας. Ἔμπλεος χαρᾶς, ὁ Προφήτης Ἠσαΐας, ὁραματίζεται τήν ἔξοδο τῆς ἀνθρωπότητος ἀπό τα δεινά, ἀναγνωρίζει τόν θρίαμβο τῆς δυνάμεως τοῦ Θεοῦ καί καλεῖ τό ἀνθρώπινο γένος, τό ἀποστεωμένο καί καταρρακωμένο, σέ ἀνόρθωση καί ἀγαλλίαση. Ἔρημος ἄνυδρη κατήντησε ἡ ζωή μας μακριά ἀπό τόν Πλάστη μας. Γι΄ αὐτό, πρός ἐμᾶς ἀπευθύνει ὁ Θεηγόρος Προφήτης τό χαρμόσυνο μήνυμα:

«Εὐφράνθητι ἔρημος διψῶσα…( Ἠσ. 35,1)

Ἀντλήσατε ὕδωρ μετ΄ εὐφροσύνης!» (Ἠσ. 12,3)

 

Ἡ χαρά καί ἡ δοξολογία, τίς ὁποῖες προκάλεσε ἡ πρό ὀλίγων ἡμερῶν Γέννηση τοῦ Θεανθρώπου Χριστοῦ δίνει σήμερα τήν θέση της στήν εὐφροσύνη τῆς Βαπτίσεως τοῦ Δημιουργοῦ ἀπό τό ἴδιο Του τό πλάσμα.  Ἀπορεῖ ὁ ἀνθρώπινος νοῦς γιά τό νόημα καί τήν σκοπιμότητα τοῦ ὑπερφυσικοῦ γεγονότος. Ἐξίστανται οἱ οὐράνιες Δυνάμεις μπροστά στό ἀνεξήγητο τῆς Θείας βουλήσεως. Ἀμήχανος ἐμφανίζεται ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Βαπτιστής, ἀναγνωρίζοντας τήν ἀναξιότητά του. Ἐμβρόντητος καθίσταται ὁ Ἰορδάνης καί στρέφεται εἰς τά ὀπίσω. Οἱ πάντες ἀποροῦν. Ἀποροῦμε καί ἐμεῖς σήμερα, καθώς καί ὁ δικός μας νοῦς ἀναζητᾶ τήν ἐξήγηση.

 

Καί τῶν δύο γεγονότων, τῆς Γεννήσεως καί τῆς Βαπτίσεως, τό κοινό στοιχεῖο εἶναι τό μυστήριον τῆς κενώσεως. Τότε, ἡ ἄπειρη φιλανθρωπία Του ἔγινε ἡ αἰτία ὥστε ὁ Υἱός καί Λόγος τοῦ Θεοῦ νά ἐξέλθῃ τῆς θεότητός του καί νά γεννηθῇ ἐκ Παρθένου. Σήμερα, ἡ ἴδια αὐτή φιλανθρωπία γίνεται ἡ αἰτία ὥστε ἡ καταπληγωμένη καί ἐξουθενωμένη ἀνθρώπινη φύση τήν ὁποία ἐνεδύθη ὁ Χριστός, νά προσέρχεται στόν Ἰορδάνη ποταμό καί νά βαπτίζεται ὑπό Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ σέ Βάπτιση καθαρμοῦ καί ἀπολυτρώσεως.  

Τό νερό, ἡ πρώτιστη καί ἀναντικατάστατη πηγή τῆς ζωῆς, τό ὑλικό στοιχεῖο ἀνακούφισης ἀπό τήν φοβερή δῖψα καί ἡ αἰτία καρποφορίας τῆς ἄνυδρης ἐρήμου, ἔρχεται σήμερα νά ἀνακουφίσῃ τήν ἀφόρητη δῖψα τοῦ ἀνθρωπίνου γένους γιά ζωή καί ἴαση καί νά χαρίσῃ πλουσιοπάροχα στήν ἀνθρώπινη ὕπαρξη καρπούς πνευματικούς.

Ἡμέρα Φώτων ἡ σημερινή. Φώτων ὑπερκόσμιων, φώτων ἀποκαλυπτικῶν. Ἡ Τριαδική Θεότης, ὁ πυρήνας τῆς Ὀρθόδοξης Θεολογίας, τό κέντρο τῆς πίστεώς μας, ἡ συνεκτική δύναμη τοῦ σύμπαντος, δέν ἐπιθυμεῖ νά παραμείνῃ ἀπρόσιτη ἀλλά ἐπιζητᾶ σχέση καί συναναστροφή μέ ἐμᾶς, τούς ταλαιπωρημένους ἀπό τίς δικές μας ἐπιλογές καί καταπληγωμένους ἀπό τίς διαρκεῖς καί ἐπαναλαμβανόμενες ἀποτυχίες μας. Δέν ἀποστρέφει ὁ Δημιουργός μας τό πρόσωπό Του ἀπό τό αἶσχος τῶν πληγῶν μας. Δέν ἀποθαρρύνεται ἀπό την συχνή ἐμμονή μας στήν ἁμαρτία καί τά πάθη. Ἀφουγκράζεται τήν ἐξασθενημένη ἱκεσία μας γιά ἐπιστροφή στό ἀρχέγονο κάλλος καί ἀπαντᾶ στήν σκληροκαρδία μας, διανοίγοντας τά σπλάχνα τῶν οἰκτιρμῶν Του. Προσλαμβάνει αἰσθητά στοιχεῖα τοῦ ὑλικοῦ κόσμου μας γιά νά κάνῃ ὅσο τό δυνατόν προσιτή τήν ἀόρατη καί ὑπεραισθητή παρουσία Του. Ὁ ἦχος γίνεται μέσον ἀποκάλυψης τῆς πατρικῆς Του εὐδοκίας, διά τῆς φωνῆς τοῦ Πατρός. Ἡ εἰκόνα τῆς περιστερᾶς γίνεται μέσον ἀποκαλύψεως τοῦ Παναγίου Πνεύματός Του. Κυρίως ὅμως καί ὑπεράνω ὅλων, ἡ ἀνθρώπινη φύση, ἡ δική μας φύση, γίνεται μέσον ἀποκαλύψεως τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου Του. 

Ναί, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί. Ἡ ἀχρειωθεῖσα ἀπό τήν ἀποστασία τῶν προπατόρων μας ἀνθρώπινη φύση ἀξιώνεται τήν ὑπέρτατη τιμή: νά ἀποκαλύψῃ τήν ἄπειρη φιλανθρωπία τοῦ Θεοῦ μέσῳ τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Υἱοῦ Του. Πρός ὅλη τήν ἀνθρώπινη φύση ἀπευθύνεται ἐκεῖνο τό μεγαλειῶδες

«οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ  ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα» (Ματθ. γ΄, 17)

Ὁ καθένας ἀπό μᾶς, διά τῆς βαπτίσεως τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου τοῦ Θεοῦ, γίνεται ἀποδέκτης αὐτής τῆς εὐδοκίας, ἡ ὁποία σημαίνει τήν ἀκλόνητη ἀγαθή προδιάθεση τοῦ Θεοῦ ἀπέναντί μας καί ἡ ὁποία θεμελιώνει ἐκ νέου τήν συμφιλίωση μέ τόν Θεό Πατέρα.  

Σήμερα ἐγκαινιάζεται ἡ δική μας υἱοθεσία, τήν ὁποία δέν μπόρεσε νά ἐμποδίσῃ τό πλῆθος τῶν ἁμαρτημάτων μας. 

Σήμερα ὁ Δημιουργός, διά τοῦ ὕδατος, μᾶς καλεῖ σέ κάθαρση διά τοῦ Πνεύματος καί ἀποκαθιστᾶ τήν δική Του εἰκόνα στίς ψυχές μας.

Σήμερα ξαναβρίσκουμε τήν ἀξία μας ὡς ἀνθρώπων καί ἀναζωογονοῦμε τήν ἐλπίδα μας γιά ἕναν καλύτερο καί φωτεινότερο κόσμο.  

Τό ὕδωρ, τό ἱκανό νά διέρχεται μέσῳ καί τῆς παραμικρότερης χαραμάδας καί νά ἐμποτίζῃ ἀκόμη καί τό σκληρότερο ὑλικό, σήμερα, ὡς ἁγιασμένο ἀπό τήν εἴσοδο τοῦ Κυρίου μας στόν Ἰορδάνη, ἀναζητᾶ καί τό ἐλάχιστο πέρασμα πρός τίς ψυχές μας, προκειμένου νά τίς ἀναζωογονήσῃ καί νά τίς ἐξαγιάσῃ. 

Ὁ ἁγιασμός γίνεται ὁ δεσμός μας μέ τόν Τριαδικό Θεό καί ἡ γέφυρα πρός τήν πατρική ἀγκαλιά Του. Εἶναι τό ἴδιο νερό τῆς κολυμβήθρας κατά τήν ὥρα τῆς δικῆς μας βαπτίσεως, ἀπό τήν ὁποίαν ἐξήλθαμε κατάλευκοι καί ἐλεύθεροι ἀπό τήν ἁμαρτία. Εἶναι τό ἴδιο νερό πού σήμερα καθίσταται τύπος καί ὁδηγός πρός τό μυστήριο τῆς μετανοίας, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ διαρκές βάπτισμα καί διαρκῆ πηγή καθαρμοῦ. 

Στούς ἄνυδρους δρόμους τούς ὁποίους ἔχει ἐπιλέξει ἡ ἀνθρωπότητα στήν πορεία της πρός τό μέλλον, ἡ σημερινή ἡμέρα ἀνοίγει τούς πνευματικούς κρουνούς τῆς παρηγοριᾶς, τῆς μετανοίας καί τῆς ἐλπίδος. Στήν βασανιστική δῖψα τῆς ζωῆς χωρίς Θεό, ὁ Ἰορδάνης ποταμός κατακλύζει διά τοῦ Μεγάλου Ἁγιασμοῦ τό σῶμα καί τήν ψυχή μας, μεταφέροντας πρός τόν καθένα μας ξεχωριστά, μέγα καί ἱερό προσκλητήριο:

«Ἀντλήσετε νερό εὐφροσύνης ἀδαπάνητο, νερό ζωῆς ἀθανάτου, ἀντλήσατε Χριστόν, τήν Πηγή τῆς ζωῆς, τόν Ὑπέρτερο κάθε δαιμονικῆς δυνάμεως, τόν Νικητή τοῦ θανάτου,  τόν Σωτήρα καί Λυτρωτή μας».

Ἀδελφοί μου,

Οἱ ἐπιλογές τῶν συνανθρώπων μας μᾶς ἔχουν ἀπογοητεύσει οἰκτρά. Οἱ ἡγέτες τοῦ κόσμου, συχνά ἀναξιόπιστοι καί οἱ ἴδιοι, εὐαγγελίζονται  μόνον μία ρηχή, ἀνούσια καί τελικῶς ἀνέφικτη ὑλική εὐημερία, στερῶντας τήν ἀνθρωπότητα ἀπό νόημα ζωῆς καί προοπτική αἰωνιότητος. Οἱ λαοί παραμένουν ναρκωμένοι καί ἀμήχανοι μπροστά στήν στυγνή ἀδικία καί τήν ἀπαξίωση τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου. Ἀκόμη καί ὁ ἴδιος μας ὁ ἑαυτός ἀκυρώνει συχνά τά ὄνειρα καί τίς προσδοκίες μας. Ἐκεῖνος ὅμως πού σήμερα καταδέχεται νά βαπτιστῇ ἀπό τόν Ἰωάννη, μᾶς παροτρύνει νά Τόν ἀκολουθήσουμε, καθιστῶντας τήν ὕπαρξή μας πηγή ἀγάπης καί ἀνθρωπιᾶς καί ἐπανακτῶντας τήν ἐμπιστοσύνη μας στόν ἄνθρωπο.

Μέ αὐτή τήν ἐμπιστοσύνη πρός ἐσᾶς, ὡς πνευματικός σας Πατέρας, σᾶς καλῶ νά μεταβάλλουμε τήν ζωή μας σέ διαρκῆ ἀποκάλυψη τοῦ προσωπικοῦ μας Βαπτίσματος καί νά βρεθοῦμε ἀντάξιοι τῆς πατρικῆς εὐεργεσίας πού ἀποκαλύφθηκε σάν σήμερα στόν Ἰορδάνη ποταμό, βέβαιοι γιά τήν εὐδοκία καί τήν προστασία Του.

                              

Μέ ὅλη μου τήν πατρική ἀγάπη

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΣΑΣ

 

† Ο ΑΙΤΩΛΙΑΣ  ΚΑΙ  ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ  ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ

ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΣ 2023

 

Ο  ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ  ΑΙΤΩΛΙΑΣ  ΚΑΙ  ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ 

 ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ 

Πρός  τό χριστεπώνυμον πλήρωμα τῆς  καθ’ ἡμᾶς  Ἱερᾶς  Μητροπόλεως

 

Ἀγαπητοί μου πατέρες καί ἀδελφοί, παιδιά μου ἐν Κυρίῳ ἀγαπημένα

 

Εὑρισκόμενοι ὅλοι μας στό λίκνο τοῦ νέου ἔτους, ὅσο διαφορετικές προσωπικότητες καί ἄν εἴμαστε, προσδοκοῦμε, ἐλπίζουμε καί ὀνειρευόμαστε ἔναν εὐήμερο καί δημιουργικό χρόνο. Τήν ἴδια στιγμή ἀποχαιρετοῦμε τόν παλαιό χρόνο μέ συναισθήματα χαρμολύπης γιά ὅσα μᾶς προσέφερε ἤ μᾶς στέρησε. Τά συναισθήματά μας αὐτά διαρκοῦν μόνο λίγες ὧρες ἤ ἡμέρες, ὅσο καί τά φῶτα τῶν ἑορτῶν. Γρήγορα ἐπανερχόμαστε στήν καθημερινή σκληρή πραγματικότητα, μέσα στήν ὁποία χάνεται ἡ ζωογόνος ἐλπίδα μας.

Καί πῶς νά μή χάνεται ἡ ἐλπίδα μας μέ τόσα πού συμβαίνουν γύρω μας; Ἡ κοινωνία μας χαρακτηρίζεται ἀπό τήν βία, τήν ἐγκληματικότητα καί γενικότερα τήν ἀπαξία τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου. Μπορεῖ ὁ ἄνθρωπος ἐπιστημονικά καί τεχνολογικά νά ἔφτασε ψηλά, ὅμως δέ διαπίστωσε τήν  μικρότητά του καί ὅλα τά θυσίασε στόν βωμό τοῦ προσωπικοῦ του συμφέροντος. Μπορεῖ οἱ ἀνθρώπινες ἀνακαλύψεις καί ἐφευρέσεις νά ἀποτέλεσαν ὁρόσημα στήν ἱστορία τῆς ἀνθρωπότητας, ὡστόσο ὁ ἄνθρωπος παρασύρθηκε ἀπό τήν ἀνοδική του πορεία, ξεχνώντας τήν «θεία καταγωγή» του. Τόν συνεπῆρε ἡ ἐφήμερη κοσμική δόξα, ὅπως αὐτή προβάλλεται ἀπό τά διάφορα μέσα κοινωνικῆς δικτύωσης, καί δυστυχῶς, λησμόνησε ὅτι "γενέσθαι καὶ Θεὸς καὶ ἄγγελος καὶ Θεοῦ τέκνον τὴν ἐξουσίαν αὐτὸς ἐγκεχείρισται" (Ἱερός Χρυσόστομος, Εἰς Πραξ., ὁμιλ. ΛΒ',3, ΕΠΕ 16Α,260-262).

Πράγματι, οἱ συνθῆκες στήν σημερινή κοινωνία θέτουν διάφορα ἐμπόδια στήν ἐπικοινωνία Θεοῦ καί ἀνθρώπων. Ἡ ἀτομο - κρατία καί ἡ κοινωνική ἀδικία διαστρεβλώνουν τήν σχέση μεταξύ δημιουργημάτων καί, κατ' ἐπέκτασιν, μέ τόν ἴδιο τόν Δημιουργό. Χάνοντας ὁ ἄνθρωπος τήν ἀνθρωπιά του ἀδυνατεῖ νά δεῖ τόν συνάνθρωπο. Ἀντί στό πρόσωπο τοῦ "ἄλλου" νά ἀντικρίσῃ τόν ἀδελφό, βλέπει τόν ἐχθρό, τόν ἀνταγωνιστή, ἀκόμη καί τόν «ψυχρό ἐκτελεστή». Δέν ἰσχύει ἡ σοφή πατερική ρήση: «Εἶδες τόν ἀδελφόν σου, εἶδες τόν Κύριόν σου», ἀλλά μεταλλάσσεται: «Εἶδες τόν ἀδελφόν σου, εἶδες τόν ἐχθρό σου». Ἑπομένως, ἐδῶ πρέπει νά συναισθανθοῦμε ὅτι ἡ εὐθύνη τῆς ἀλληλεγγύης καί τῆς ἀλληλοβοήθειας ξεκινᾶ ἀπό ἐμᾶς, τόσο ὡς μεμονωμένα πρόσωπα ὅσο καί ὡς ἐκκλησιαστικό σῶμα.

Σήμερα Πρωτοχρονιά παντοῦ ἀκούγονται εὐχές ἐλπιδοφόρες. Παντοῦ κυριαρχοῦν προγράμματα γιά τήν καινούργια χρονιά. Ἴσως γίνονται σχέδια καί ὄνειρα γιά τό τί μπορεῖ να πραγματοποιηθῆ τὀν νέο χρόνο. Ὅμως ὅσο καλές καί εὐχάριστες καί ἄν διατυπώνονται οἱ διάφορες εὐχές, σημασία ἔχει ὁ πνευματικός προσανατολισμός τους.

Δέν περιμένουμε ὡς ὀρθόδοξοι χριστιανοί ἡ νέα χρονιά νά φέρη «τύχη», ἀλλά νά ἀναζωογονήσουμε τήν ἐλπίδα μας γιά τόν Θεό. «Ἡ ἐλπίς μου ὁ Πατήρ, καταφυγή μου ὁ Υἱός, σκέπη μου τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, Τριὰς ἁγία, δόξα σοι». (εὐχή ἁγίου Ἰωαννικίου). Ναι! Ἡ ἀληθινή μας ελπίδα γιά τήν πνευματική ἀλλαγή τῶν πάσης φύσεως καταστάσεων δέν εἶναι μία ἀπρόσωπη θεότητα ἤ «μία εἰμαρμένη» τῆς ἀρχαιότητας, ἀλλά ὁ Τριαδικός Θεός, ὁ ὁποῖος «τὴν σάρκα περιτέμνεται, ὁ τὸν Νόμον πληρώσας, ὡς βρέφος ὀκταήμερον, τῶν αἰώνων ὁ Κτίστης» (Ἐξαποστειλάριο 1^ης Ἰανουαρίου). Ἐξάλλου ὁ κυβερνήτης τῆς ζωής μας καί ὁ ἀλάνθαστος πλοηγός τῆς πορείας μας εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός. Ὁ Χριστός, λοιπόν, δέν μᾶς ξυπνάει μόνο τήν ποθητή ἐλπίδα, ἀλλά εἶναι ὁ Ἴδιος ἡ προσωποποιημένη ἐλπίδα μέσα ἀπό τήν ὅλη ἐπίγεια καί σταυροαναστάσιμη πορεία Του.

Καί ἐμεῖς χρεωστικά τό νέο ἔτος πού ἀνοίγεται ἄς ἐγκαταλείψουμε τό «χθές», νά δουλέψουμε τό «σήμερα» καί νά ἐργασθοῦμε τό «αὔριο». Ἡ τελμάτωση στήν ὁποία ὡς κοινωνία ἔχουμε περιέλθει θά ἀνατραπῆ ἀποκλειστικά καί μόνο, ἐάν ἐμεῖς ξεκινήσουμε νά εἴμαστε καλύτεροι ἀπό χθές. Τήν προκοπή στήν ζωή μας δέν θά τήν φέρη κάτι μαγικό ἤ κάτι «τυχερό», ἀλλά ὁ δικός μας συνεχής πνευματικός ἀγώνας. Τήν πραγματική εὐτυχία δέν θά τήν βροῦμε στήν ἐφήμερη καί πρόσκαιρη κοσμικότητα, ἀλλά μέσα στήν καθημερινή ἀγαπητική ἔκφραση καί συμπαράσταση γιά τόν διπλανό μας, στή βελτίωση τοῦ ἑαυτοῦ μας καί στήν βιωματική ἐμπειρία μιᾶς ζωντανῆς καί λυτρωτικῆς σχέσης μέ τόν Θεό. Ὡς ἀληθινά τέκνα τοῦ Θεοῦ ὀφείλουμε, λοιπόν, νά λειτουργοῦμε «ἐξαγοραζόμενοι τὸν καιρόν» (Ἐφεσ. ε',16), ἐφαρμόζοντας τό θέλημα τοῦ Θεοῦ στό «σήμερα», μήν παραθεωρώντας τό «παρελθόν» οὔτε παραβλέποντας τό ἐλπιδοφόρο «μέλλον».

Ὁ Θεός «μεθ' ὑμῶν πάσας τὰς ἡμέρας» τοῦ νέου ἔτους 2023!

                  Καλή καί εὐλογημένη ἡ νέα χρονιά!

Μέ πατρικές εὐχές

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΣΑΣ

† Ο ΑΙΤΩΛΙΑΣ  ΚΑΙ  ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ

 

Π Ο Ι Μ Α Ν Τ Ο Ρ Ι Κ Η Ε Γ Κ Υ Κ Λ Ι Ο Σ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ 2022

 

Ο  ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ  ΑΙΤΩΛΙΑΣ  ΚΑΙ  ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ  ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ 

Πρός  τό χριστεπώνυμον πλήρωμα

τῆς  καθ’ ἡμᾶς  Ἱερᾶς  Μητροπόλεως

           

Ἀγαπητοί μου πατέρες καί ἀδελφοί,

παιδιά μου ἐν Κυρίῳ ἀγαπημένα

 

«Ἐπεσκέψατο ἡμᾶς ἐξ ὕψους ὁ Σωτήρ ἡμῶν».

(Ἐξαποστειλάριον Χριστουγέννων)

            Ὁ Δημιουργός τοῦ κόσμου, ὁ Ἄναρχος καί ὁ Αἰώνιος, ὁ μόνος ὄντως Ἀγαθός, ὁ πέραν πάσης ἀνθρωπίνης λογικῆς, ὁ ἀχώρητος Κύριος τοῦ σύμπαντος, κατέρχεται ἀπό τά ἀδιανότητα ὕψη τῆς θεότητός Του καί συρρικνώνεται ὥστε νά χωρέσῃ σέ ἕνα ταπεινό σπήλαιο, σκοτεινό καί ἀνήλιαγο, ὅπως κατήντησε τήν ἀνθρώπινη ἱστορία καί τόν καθένα μας ξεχωριστά ἡ μεγάλη ἀποστασία τῶν Προπατόρων μας.

            Πῶς νά ἑρμηνεύσῃ ὁ ἀνθρώπινος νοῦς αὐτό τό μέγιστο θαῦμα; Πῶς νά συνειδητοποιήσῃ αὐτήν τήν Θεία κένωση; Καί, κυρίως, πῶς νά συλλάβῃ σέ ὄλο της τό μέγεθος τήν ἄπειρη Θεία φιλανθρωπία; Ἕνα ἀναπάντητο «πῶς» μᾶς καθιστᾷ ἔκθαμβους προσκυνητές τοῦ μυστηρίου τῆς ἐνσαρκώσεως, τοῦ μεγίστου καί ἀνεπανάληπτου θαύματος στήν ἀνθρώπινη ἱστορία:

«Ὁ ἀχώρητος παντί, πῶς ἐχωρήθη ἐν γαστρί;

Ὁ ἐν κόλποις τοῦ Πατρός, πῶς ἐν ἀγκάλαις τῆς Μητρός;»

(Κάθισμα ὄρθρου Χριστουγέννων)

            Γιά μία ἐπίσκεψη μιλᾷ ὁ ἱερός ὑμνωδός. Ὄχι, ὅμως, ἐπίσκεψη ἄρχοντα πρός ὑπηκόους, ὄχι ἐπίσκεψη παντοδύναμου πρός ἀδυνάμους καί ἐξαθλιωμένους. Σήμερα, τόν κόσμο μας ἐπισκέπτεται ὁ Θεός ὡς πατέρας, ὁ Ὁποῖος δέν ἐγκατέλειψε τά παιδιά του στήν ἄβυσσο τῶν κλαυθμῶν καί τοῦ θανάτου. Ἀντιθέτως, τήν ἄβυσσο αὐτή κατέστησε προσωρινά πατρίδα Του ὥστε νά ἀνασύρῃ τίς ψυχές μας ἀπό τά σκότη καί τίς σκιές.

            Στό σκοτάδι, ἀδελφοί μου, ὁ προσανατολισμός χάνεται. Σημεῖο φωτός δέν ὑπάρχει. Ὁ ἄνθρωπος δέν ξέρει ποιόν δρόμο νά ἀκολουθήσῃ. Σέ κάθε βῆμα καραδοκεῖ ὁ φόβος. Κάθε κίνηση ὁδηγεῖ σέ ἐπώδυνο τραῦμα. Σε μία τέτοια κατάσταση βρίσκεται σήμερα ὁλόκληρη ἡ ἀνθρωπότητα. Ὅ,τι θεωρήσαμε ἐπί αἰῶνες σταθερό, καταρρέει. Ὅ,τι θεωρήσαμε φωτεινό, σβήνει. Ὅ,τι ἐμπιστευτήκαμε, μᾶς προδίδει. Τά ἀνθρώπινα πάθη – καί ἰδιαιτέρως ἡ ἀπληστία καί ἡ ἀγριότητα – θεριεύουν σάν νά μήν ὑπῆρξε ποτέ ἀνθρώπινος πολιτισμός. Ψηλαφοῦμε πανικόβλητοι τό σκοτάδι τῶν καιρῶν μας ἀναζητῶντας διέξοδο καί διαφυγή. Οἱ μηχανές καί οἱ ὀθόνες αὐξάνουν τήν ψευδαίσθηση τῆς παντοδυναμίας μας, συγχρόνως ὅμως ἡ μοναξιά καί ἡ κενή ἀπό νόημα ζωή κάνουν τίς ἡμέρες μας ἀβάσταχτες.

            Ἄς παρηγορηθοῦμε ὅμως! Τό σκοτάδι αὐτό δέν εἶναι πρωτόγνωρο. Τήν νύχτα ἐκείνη, ἴδιο σκοτάδι βίωσαν καί οἱ ὁδοιπόροι πρός τό σπήλαιο τῆς Γεννήσεως. Τό βίωσαν, ἀλλά δέν τό φοβήθηκαν! Οἱ βοσκοί εἰσῆλθαν στό κατασκότεινο σπήλαιο, ὁδηγούμενοι ἀπό τό φῶς τῆς φάτνης. Οἱ Μάγοι ταξίδεψαν κάτω ἀπό τόν σκοτεινό οὐρανό, ὀδηγούμενοι ἀπό τόν λαμπρό ἀστέρα. Ἡ βαθιά ἐκείνη νύχτα δέν κατάφερε νά ἐμποδίσῃ τό ὑπερκόσμιο φῶς τοῦ «Ἡλίου τῆς δικαιοσύνης». Τό ἀνέσπερο φῶς τοῦ νεογέννητου Χριστοῦ ἔγινε, ἅπαξ διά παντός, ἡ ἐλπίδα καί ἡ πυξίδα σέ ἕναν νέο δρόμο καί μία νέα προοπτική γιά ὅλο τό ἀνθρώπινο γένος. Ὁ ὕμνος τῶν ἀγγέλων πλημμύρισε τά σύμπαντα καί γαλήνεψε τίς ψυχές, σκορπίζοντας μία πανανθρώπινη ὑπόσχεση: Ποτέ πιά ὁ ἄνθρωπος μόνος μέσα στό σκοτάδι τῆς ἁμαρτίας καί τῆς ἀπόγνωσης! Ποτέ πιά ἡ ἀνθρωπότητα καταδικασμένη νά πορεύεται σέ σκοτεινές ὁδούς χωρίς ἐλπίδα καί διέξοδο!

            Τήν ὥρα πού τά ἀπατηλά φῶτα τοῦ κόσμου σβήνουν, «τό μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ διαλέλυται» καί τό φῶς τῶν Χριστουγέννων ἀναδύεται ἄσπιλο καί ἄσβεστο. Τήν ὥρα πού τό κακό μοιάζει ἀνίκητο, ἡ δύναμη τοῦ ταπεινοῦ Θείου βρέφους ἀνατρέπει τά σχέδια τῶν ἰσχυρῶν. Τήν ὥρα πού ὁ κόσμος μοιάζει νά στερεύῃ ἀπό ἀγάπη καί ἁγιότητα, τό σπήλαιο τῆς Βηθλεέμ μετατρέπεται σε θεμέλιο ἑνός νέου, φωτεινότερου καί δικαιότερου κόσμου.

            Ὁ δρόμος πού ἑνώνει τήν Γῆ μέ τόν Οὐρανό διανοίγεται ἐνώπιόν μας ὁλόφωτος. Οἱ πύλες τῆς Ἐδέμ ἀνοίγουν καί πάλι. Ἡ ἀνθρώπινη φύση, στό πρόσωπο τῆς Παναγίας μας, ἐξαγνίζεται ἀπό τά θανατηφόρα πάθη καί γίνεται ξανά ἄξια νά ὑποδεχθῇ τόν νεογέννητο Μεσσία.

            Ἀδελφοί μου,

            Δέν ὑπάρχει ἀμφιβολία πώς ζοῦμε σέ καιρούς βαθύτατου κλονισμοῦ. Ἡ ἀνθρωπότητα ἐκτόπισε τόν Θεό καί τήν ἴδια στιγμή χάθηκε ἡ ἐμπιστοσύνη μας πρός τους ἀνθρώπους. Κάθε ἡμέρα μᾶς περιμένει καί μία δυσάρεστη καί ὀδυνηρή ἔκπληξη ἀπό τίς ἀνθρώπινες ἐπιλογές. Δέν ἐμπιστευόμαστε πιά οὔτε τούς συνανθρώπους μας οὔτε κἄν τόν ἴδιο μας τόν ἑαυτό. Ὁ ἄνθρωπος ἔχασε πλέον τήν ἐμπιστοσύνη του πρός τόν ἴδιο τόν ἄνθρωπο, ὅμως, δόξα τῷ Θεῷ, δέν τήν ἔχασε ὁ Δημιουργός μας! Μέσα σέ αὐτό τό πηχτό σκοτάδι τοῦ φόβου καί τῆς καχυποψίας, ὁ Θεός γίνεται ἄνθρωπος καί μᾶς ἀποκαλύπτει ὄχι μόνο τήν ἄπειρη ἀγάπη Του ἀλλά καί τήν ἀκλόνητη ἐμπιστοσύνη Του πρός ἐμᾶς.

            Ὁ ἐπουράνιος Πατέρας ἀνανεώνει τήν σχέση Του μαζί μας καί προσμένει τήν ἀνταπόκρισή μας. Ὁ σαρκωμένος Υἱός καἰ λόγος τοῦ Θεοῦ μᾶς θυμίζει πώς εἴμαστε πλάσματα ἀγάπης, ἀλλά, συγχρόνως, ὁ ἐρχομός Του μᾶς καλεῖ νά ἐπανακτήσουμε τήν αὐτοεκτίμηση καί τήν αὐτοπεποίθησή μας. Τά Χριστούγεννα εἶναι τό φωτεινό σημεῖο τό ὁποῖο φανερώνει ἐκ νέου τόν χαμένο μας προσανατολισμό καί ἀποκαλύπτει τίς ἀρχέγονες δυνάμεις τοῦ καλοῦ πού κρύβουμε μέσα μας. Μέ τήν δική Του βοήθεια μποροῦμε νά  νικήσουμε τό σκοτάδι τῶν καιρῶν μας! Μέ τήν δική Του εὐλογία μποροῦμε νά κάνουμε τόν κόσμο μας καλύτερο!

            Ὅποιος ἀτενίσει τό Θεῖο φῶς τῶν Χριστουγέννων καί τοῦ ἐπιτρέψει νά πλημμυρίσῃ τήν ψυχή του, γίνεται ὁ ἴδιος φῶς καί ἐλπίδα γιά τήν κοινωνία μέσα στήν ὁποία ζεῖ, ἀλλά καί γιά τόν κόσμο ὁλόκληρο. Μόνον μέ αὐτή τήν προοπτική τά Χριστούγεννα παύουν νά εἶναι ἁπλῶς μία γραφική περίοδος ψεύτικης χαρᾶς καί κατανάλωσης καί ἀποκαλύπτονται ὡς μεταμορφωτική δύναμη ἀληθινῆς εὐφροσύνης καί ἐλπίδας γιά ὅλη τήν οἰκουμένη.

            Ἀγαπητοί μου ἀδερφοί,

            Ἄς ἀνταποκριθοῦμε στήν λυτρωτική ἐπίσκεψη τοῦ Θεοῦ στόν κατασκότεινο κόσμο μας. Ἄς μεταβάλλουμε τό φῶς τοῦ ἄστρου τῆς Βηθλεέμ σέ προσωπικό μας ὁρόσημο καί ὁδηγό. Ἄς ἀπαντήσουμε στήν Θεία κάθοδο μέ τήν δική μας ἐξύψωση καί ἄς γίνῃ γιά ὅλη τήν ζωή σκοπός καί παρηγοριά ὁ χαρμόσυνος ὕμνος:

«Χριστός ἐπί γῆς· Ὑψώθητε» (Α΄ὡδή Κανόνος Χριστουγέννων)

            Μέ αὐτή τήν προτροπή καί αὐτή τήν ἐλπίδα, ὡς νέος σας πνευματικός πατέρας, σᾶς καλῶ, «ἐν ἑνί στόματι καί μιᾷ καρδίᾳ» νά ὑποδεχθοῦμε τόν Λυτρωτή τοῦ κόσμου καί νά ἐμπιστευτοῦμε σέ Αὐτόν τό μέλλον καί τίς προσδοκίες μας.

Μέ πατρικές εὐχές

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΣΑΣ

† Ο ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ

Μπορείτε να δείτε το μήνυμα του Σεβασμιωτάτου στον ακόλουθο σύνδεσμο

https://www.youtube.com/watch?v=Uoqs5VbEthQ&feature=youtu.be

 Μπορείτε να ακούσετε το μήνυμα του Σεβασμιωτάτου

στον ακόλουθο σύνδεσμο  

https://drive.google.com/file/d/1TcxYwBIMsM9bG1abBiC3SsI7eioqOyqD/view?usp=sharing

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΤΟΠΟΤΗΡΗΤΟΥ Κ. Κ. ΙΕΡΟΘΕΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΘΡΟΝΙΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Κ. Κ. ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΥ

 

Πρός τούς Κλη­ρι­κούς, μοναχούς καί λα­ϊ­κούς τῆς Ἱ­ε­ρᾶς Μητροπόλεως Αἰτωλίας καί Ἀκαρνανίας

 Ἀγαπητοί Πατέρες καί ἀδελφοί,

Γνωρίζετε ὅτι ἐξελέγη καί χειροτονήθηκε νέος Μητρο­πο­λίτης τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Αἰτωλίας καί Ἀκαρνανίας ὁ ἕως πρίν ἀπό λίγο Πρωτοσύγκελλος τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Δημη­τριάδος καί Ἁλμυροῦ, κ. Δαμασκηνός, σέ διαδοχή τοῦ μακα­ρι­στοῦ Μητροπολίτου Αἰτωλίας καί Ἀκαρνανίας κυροῦ Κοσμᾶ.

Ἐμεῖς ἐρχόμαστε καί παρερχόμαστε, ἀλλά ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ πορεύεται συνεχῶς μέσα στόν χρόνο καί τήν ἱστορία καί  μένει στόν αἰώνα, εἶναι τό Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, κατά τόν Ἀπόστολο Παῦλο, καί κοινωνία θεώσεως, κατά τόν ἅγιο Γρηγόριο τόν Παλαμᾶ, Ἀρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης τόν 14ο αἰώνα. Ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ δέν εἶναι ἕνα ἀνθρώπινο σωμα­τεῖο, ἀλλά τό Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, δέν εἶναι μιά κοινωνική ὀργά­νωση, ἀλλά ὁ Θεανθρώπινος Ὀργανισμός.

Ὁ μεγάλος θεολόγος τοῦ 20οῦ αἰῶνος π. Γεώργιος Φλωρό­φσκυ ἔλεγε ὅτι ἡ Ἐκκλησία ἀπό τήν ἀρχή τῆς ὑπάρξεώς της ἦταν τό «προκεχωρημένο φυλάκιο τοῦ οὐρανοῦ στήν γῆ» ἤ «ἡ ἀποι­κία τοῦ οὐρανοῦ στήν γῆ». Ἡ Ἐκκλησία δέν εἶναι ἁπλῶς ἕνας ἱστο­ρικός θεσμός, ἀλλά εἶναι «ἡ πραγματοποιούμενη ἐσχα­το­λογία», πού σημαίνει ὅτι ἡ Ἐκκλησία ὡς Σῶμα Χριστοῦ ἐργάζεται στήν ἱστορία, ἔχει ἱστο­ρία εἴκοσι αἰώνων καί ἀπό τώρα ζῆ τήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ὅπως τό παρου­σιάζει ἔκδηλα ἡ Ἱερά Ἀπο­κάλυψη τοῦ ἁγίου Ἰωάν­νου τοῦ Θεο­λόγου.

Ὁ Χριστός διευθύνει τήν Ἐκκλησία, ὡς Κεφαλή της, καί γι’ αὐτό δέν ἔχει ἀνάγκη ἀπό ἀντιπρο­σώπους. Οἱ Ἐπίσκοποι εἶναι εἰς «τύπον καί τόπον» τῆς αἰσθητῆς παρουσίας τοῦ Χριστοῦ στήν γῆ. Ἐπίσης, οἱ Ἐπίσκοποι εἶναι οἱ διάδοχοι τῶν Ἀποστόλων καί ἡ Πεντηκοστή μέσα στήν ἱστορία, γι’ αὐτό κατά τήν χειρο­τονία τοῦ Ἐπισκόπου ψάλλεται ἡ ἀκολουθία τῆς Πεντη­κο­στῆς.

Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς γράφει ὅτι τήν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς κατῆλθε τό Ἅγιον Πνεῦμα καί τό φῶς περιέλαμψε τούς ἁγίους μαθητές καί τούς ἄναψε θείως ὡς λαμπάδες, τούς ἀνέδειξε φωστῆρες ὑπερκόσμιους καί παγκόσμιους, πού ἐπέ­χουν θέση αἰωνίου ζωῆς, καί ἐφώτισε δι’ αὐτῶν ὅλην τήν οἰκου­μένη. Καί ὅπως κανείς ἄν ἀνάψη ἀπό τήν φωτοφόρο λαμπάδα καί ἀπό ἐκείνην ἄλλη καί ἐφεξῆς, κρατώντας τό φῶς μέ διαδοχή ἔχει μόνιμα αὐτό τό φῶς, τό ἴδιο συμβαίνει καί μέ τήν χειροτονία τῶν Ἀποστόλων καί μέ τούς διαδόχους τους. Δι’ αὐτῶν μεταδίδεται ἡ Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύ­ματος καί προχωρεῖ σέ ὅλες τίς γενιές καί φωτίζει ὅλους αὐτούς πού ὑπακούουν στούς πνευματικούς ποιμένες καί διδασκάλους.

Καί συνεχίζει λέγοντας ὅτι αὐτήν τήν Χάρη καί τήν δωρεά τοῦ Θεοῦ καί τόν φωτισμό τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, διά τοῦ Εὐαγ­γελίου, ἔρχεται νά φέρη στήν πόλη καθένας ἀπό τούς κατά και­ρούς Ἀρχιερεῖς. Καί ὅποιοι ἀπωθοῦν κάποιον ἀπό τούς Ἀρχιε­ρεῖς διακόπτουν τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ καί διασποῦν τήν θεία διαδοχή, ἀποχωρίζονται ἀπό τόν Θεό καί παραδίδονται στίς ποικίλες συμ­φορές. Αὐτά γράφει ἀπό τήν πείρα του ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλα­μᾶς, γιατί ὅταν μετά τήν χειροτονία του πῆγε στήν Θεσσαλονίκη στήν ἀρχή οἱ «ζηλωτές» τῆς ἐποχῆς ἐκείνης δέν τόν ἀποδέχθηκαν ὡς Μητροπολίτη.

Στήν λειτουργική πράξη βλέπουμε ὅτι ὑπάρχει σχέση μεταξύ τοῦ Χρι­στοῦ, τοῦ Ἀρχιερέως, καί τοῦ λαοῦ. Αὐτό φαί­νεται ἀπό τόν τρόπο πού πλησιάζει ὁ Ἀρχιερεύς τόν Χριστό καί ὁ λαός τόν Ἀρχιερέα. Δηλαδή, ὁ Ἀρχιερεύς ὅταν εἰσἐρχεται στόν Ναό, μετά τήν εὐλογία πού δίνει, ἀνεβαίνει στόν δεσποτικό θρόνο καί πρῶτος αὐτός ἀσπάζεται τήν εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ καί στήν συνέχεια οἱ Κληρικοί καί οἱ λαϊκοί δέχονται τήν εὐλογία του. Πρέπει νά ὑπάρχη σχέση καί ἑνότητα τοῦ Ἀρχιερέως μέ τόν Χριστό καί τοῦ λαοῦ μέ τόν Ἀρχιερέα.

Αὐτήν τήν χαρά τῆς ἐλεύσεως τοῦ νέου Μητροπολίτου στήν Ἱερά αὐτήν Μητρόπολη θά δοκιμάσουμε αὐτές τίς ἡμέρες μέ τήν ἐνθρόνισή του, ἡ ὁποία θά πραγματοποιηθῆ στήν ἕδρα τῆς Μη­τρο­πόλεως, τήν Ἱερά Πόλη τοῦ Μεσολογγίου. Θά τόν ὑποδεχ­θοῦ­με τήν Παρασκευή 11 Νοεμβρίου στήν πλατεία τῆς Ἱερᾶς Πόλεως Μεσολογγίου στίς 4 ἡ ὥρα ἀπογευματινή, καί ἀπό ἐκεῖ θά τόν συνοδεύουμε στόν Μητροπολιτικό Ναό τοῦ ἁγίου Σπυρίδωνος Μεσολογγίου ὅπου θά γίνη ἡ ἐνθρόνισή του, καί τήν ἄλλη ἡμέρα τό Σάββατο 12 Νοεμβρίου θά γίνη ἡ πρώτη Ἀρχιερατική του ἐνθρονιστήρια Λειτουργία στόν ἴδιο Ἱερό Ναό. 

Ὑποδοχή θά γίνη καί στό Ἀγρίνιο τό Σάββατο 12 Νοεμ­βρίου στίς 5 ἡ ὥρα ἀπογευματινή στήν πλατεία Δημο­κρατίας, καί στήν συνέχεια στόν Ἱερό Ναό τῆς Ζωοδόχου Πηγῆς, στόν ὁποῖο τήν ἑπομένη ἡμέρα Κυριακή 13 Νοεμβρίου θά γίνη ἡ πρώτη του Ἀρχιερατική θεία Λειτουργία στό Ἀγρίνιο.

Σᾶς παρακαλῶ ὅλοι νά συμμετάσχετε στίς ἐκδηλώσεις αὐτές γιά νά δεί­ξετε τόν σεβασμό σας στήν μητέρα μας Ἐκκλησία καί στόν Χριστό πού εἶναι ἡ Κεφαλή τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλά καί τόν σεβασμό σας στόν νέο Ποι­μενάρχη σας.

Πρόκειται γιά ἕναν Ἱεράρχη μέ ἀγάπη στόν Θεό καί τήν Ἐκκλησία, δοκι­μασμένο στήν ποιμαντική διακονία ἀπό διάφορες ἐκκλησιαστικές θέσεις, πού τοῦ ἀνέθεσε ὁ Θεός, ὁ ὁποῖος ἔχει πείρα στήν ποιμαντική καί τήν διοίκηση τῆς Ἐκκλησίας, νεανικό ζῆλο, θεολογική κατάρτιση καί ἐκκλη­σιαστικό φρόνημα, εὐθύτητα λόγου καί ἱλαρότητα προσώπου. Θεωρῶ ὅτι ἡ ὑψηλή θέση στήν ὁποία τόν ἀνέδειξε ὁ Θεός διά τῆς Ἐκκλησίας, θά φανερώση ἀκόμη πε­ρισ­σότερο τά ἐσωτερικά χαρίσματά του.

Μέ τήν εὐκαιρία αὐτήν, ἐπειδή εἶναι ἡ τελευταία φορά πού ἐπικοινωνῶ μαζί σας ὡς Τοποτηρητής, θά ἤθελα νά σᾶς εὐχαριστήσω μέσα ἀπό τό βάθος τῆς καρ­διᾶς μου, ἐσᾶς τούς Κληρικούς, μοναχούς καί λαϊκούς, γιά τήν ἀγάπη πού μοῦ δείξατε κατά τήν ἑνδεκάμηνη σχεδόν τοποτηρητεία μου στήν εὐλογημένη αὐτήν Ἱερά Μητρόπολη. Παντοῦ ὅπου ἦλθα μέ δεχθήκατε μέ σεβασμό καί ἀγά­πη καί ἔτσι ἐκφράσατε τό ἐκκλησιαστικό σας φρόνημα. Εἶδα γιά μιά ἀκόμη φορά τήν εὐλάβεια, τήν καλωσύνη, τήν γνησιότητα τοῦ Ρουμε­λώτικου λαοῦ, πού ὅταν ἐμπνέεται ἀπό τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ ἐπι­τελεῖ θαυμάσια ἔργα. Γι’ αὐτό καί σᾶς εὐχαριστῶ θερμά.

Μαζί μέ τίς ἐγκάρδιες εὐχαριστίες μου εὔχομαι ὁ Θεός τῆς ἀγάπης καί τῆς εἰρήνης νά φρουρήση «τάς καρδίας ὑμῶν καί τά νοήματα ὑμῶν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ» (Φιλ. δ΄, 7).

«Ἡ χάρις τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μετά τοῦ πνεύ­ματος ὑμῶν, ἀδελφοί· ἀμήν» (Γαλ. στ΄, 18).

Μέ πολλή ἀγάπη

 

Ὁ Τοποτηρητής Μητροπολίτης

+ ὁ Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου ΙΕΡΟΘΕΟΣ

ΜΗΝΥΜΑ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΠΟΙΜΕΝΑΡΧΟΥ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΒΑΪΩΝ

 

Ἐν  Ἱερᾷ  Πόλει  Μεσολογγίου  τῇ  12ῃ  Ἀπριλίου  2021

Ἀριθ. Πρωτ.:  303                                                      ΚΥΡΙΑΚΗ  ΤΩΝ  ΒΑΪΩΝ  2021

 

Π Ο Ι Μ Α Ν Τ Ο Ρ Ι Κ Η   Ε Γ Κ Υ Κ Λ Ι Ο Σ

( ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ  ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 140 )

 

Ο  ΧΑΡΙΤΙ  ΘΕΟΥ  ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ  ΚΑΙ  ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ  ΚΟΣΜΑΣ

ΤΗΣ  ΑΓΙΩΤΑΤΗΣ  ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ  ΑΙΤΩΛΙΑΣ  ΚΑΙ  ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ

Πρός  τό  Χριστεπώνυμον  Πλήρωμα  τῆς  καθ’ ἡμᾶς  Ἱερᾶς  Μητροπόλεως.

 

Σήμερα, ἀγαπητοὶ πατέρες καὶ ἀδελφοί, ἑορτάζουμε τὴν περηφανὴ καὶ ὑπέρλαμπρη ἑορτὴ τῶν Βαΐων, ἑορτάζουμε τὴν θριαμβευτικὴ εἴσοδο τοῦ Κυρίου εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα. Ἔρχεται ὁ Θεὸς τῶν ὅλων, ὁ Θεὸς τῆς ἀγάπης καὶ τῆς εὐσπλαχνίας νὰ πάθῃ ὡς ἄνθρωπος γιὰ νὰ ἐλευθερώσῃ τὸν σκλαβωμένο, ἀπὸ τὴν θανατηφόρο ἁμαρτία, ἄνθρωπο.

Αὐτὴν τὴν ἁγία ἡμέρα, ὅλοι οἱ Ἕλληνες, μὰ περισσότερο ἐμεῖς ποὺ κατοικοῦμε στὰ ἱερὰ χώματα τῆς Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας στρέφουμε τὸ βλέμμα μας, τὴν καρδιά μας, τὸ εἶναι μας στὸ Μεσολόγγι μας. Στεκόμαστε μὲ τιμὴ καὶ σεβασμὸ  ἐμπρὸς στοὺς ἥρωες προμάχους τῆς Ἱερᾶς Πόλεως,  οἱ ὁποῖοι γιὰ τοῦ Χριστοῦ τὴν πίστη τὴν ἁγία καὶ γιὰ τὴν ἐλευθερία τῆς γλυκυτάτης πατρίδος ἔκαναν τὴν ἡρωικὴ Ἔξοδο καὶ προτίμησαν νὰ πεθάνουν παρὰ νὰ παραδοθοῦν στοὺς Ἀγαρηνούς.

Ἐφέτος ὁ ἑορτασμὸς ἔπρεπε καὶ πρέπει νὰ εἶναι λαμπρότερος. Τὸ ἔτος ποὺ διανύουμε συμπληρώνονται διακόσια χρόνια ἀπὸ τὸ 1821, κατὰ τὸ ὁποῖο ἀκούστηκε ἡ σάλπιγγα γιὰ τὸν ἅγιο καὶ ἱερὸ ξεσηκωμὸ τοῦ Γένους.

Σήμερα, αὐτὴ τὴ μεγάλη ἡμέρα γιὰ τὴν Ὀρθοδοξία μας, γιὰ τὸ Μεσολόγγι μας, γιὰ τὴν Ἑλλάδα μας, ἄς ἐπιτραπῆ νὰ ὑπογραμμίσουμε μερικὲς ἀλήθειες, τὶς ὁποῖες ἂν μελετήσουμε μὲ εἰλικρίνεια, θὰ μᾶς βοηθήσουν νὰ τιμήσουμε εἰλικρινὰ τὸ μεγάλο 1821.

-  Α  -

Ἡ Ἑλληνικὴ Ἐπανάστασι τοῦ 1821 δὲν ἦταν ἀποτέλεσμα οἰκονομικῶν παραγόντων, δὲν ἦταν ἐπακόλουθο τῆς πάλης τῶν τάξεων, ξέσπασμα σκοτεινοῦ τυφλοῦ μίσους ἤ ἀπομίμησι ξένων ἐπαναστάσεων. Δὲν γέννησαν τὴν ἐθνική μας παλιγγενεσία οὔτε ἡ γαλλικὴ ἐπανάσταση, οὔτε ἡ ἀμερικανική, οὔτε ἡ ρωσσικὴ ἐπιρροή.

Τὸ 1821 ξεσηκώθηκε ὁ ἑλληνικὸς λαὸς ἐναντίον τῆς τουρκικῆς κατοχῆς, «γιὰ τοῦ Χριστοῦ τὴν πίστι τὴν ἁγία καὶ γιὰ τῆς πατρίδος τὴν ἐλευθερία». Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιγράψει κανεὶς τὶς συνθῆκες κάτω ἀπὸ τὶς ὁποῖες προσπαθοῦσε νὰ ἐπιβιώσει τὸ γένος κατὰ τὴν ἐποχὴ τῆς τουρκοκρατίας. Βαρύτατες φορολογίες, δημεύσεις περιουσιῶν, κυρίως ὅμως βίαιοι ἐξισλαμισμοί, φοβερὸ παιδομάζωμα, φόνοι καὶ ἐγκλήματα, βασανιστήρια φοβερά, ἐξευτελισμοὶ τῶν Ἑλλήνων.

Δὲν ἐπαναστάτησαν οἱ Ἕλληνες γιατί δὲν εἶχαν ψωμί. Ἄς θυμηθοῦμε τοὺς Ἐλευθέρους Πολιορκημένους τοῦ Μεσολογγίου τὸ 1826. Ἡ πεῖνα τοὺς θέριζε. Μὴ ἔχοντας τίποτα νὰ φᾶνε, ἔτρωγαν δέρματα καὶ φύκια. Καὶ ἐνῷ ἦταν πεινασμένοι, ἦρθε ἕνας Ἄγγλος ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος τοὺς προσέφερε πολὺ ψωμί, ἄφθονα ὑλικὰ ἀγαθὰ, μὲ τὸν ὄρο νὰ παραδώσουν τὸ Μεσολόγγι στὸν Ἰμπραήμ.

Τί ἀπάντησαν οἱ Μεσολογγίτες; «Ὄχι» εἶπαν, «δὲν παραδίδουμε στὸν ἐχθρὸ τὴν πατρίδα μας»  καὶ  ἀπεφάσισαν  τὴν  Ἔξοδο.

Τὸ 1821 οἱ Ἕλληνες ξεσηκώθηκαν ἐναντίον ἐκείνων ποὺ τοὺς πῆραν τὴν ἐλευθερία, αὐτῶν ποὺ δὲν ἔχαναν τὴν εὐκαιρία νὰ τοὺς ταπεινώνουν, νὰ τοὺς ἐξοντώνουν, νὰ τοὺς βασανίζουν, νὰ τοὺς πιέζουν νὰ ἀλλαξοπιστήσουν. Ἀγωνίσθηκαν οἱ Ἕλληνες νὰ διώξουν ἀπὸ τὸ κεφάλι τους τοὺς Τούρκους, οἱ ὁποῖοι βλασφημοῦσαν τὸν Ἐσταυρωμένο καὶ Ἀναστάντα Θεό μας, τὴν Παναγία καὶ τοὺς Ἁγίους μας.

-  Β  -

Οἱ Ἕλληνες τοῦ 1821 ἦταν πιστοί ὀρθόδοξοι Χριστιανοί, καὶ μὲ τὴ βοήθεια τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ, μὲ τὶς πρεσβεῖες τῆς Παναγίας καὶ τῶν ἁγίων μας, ἔκαναν τὸ θαῦμα.

Μπορεῖ ἐμεῖς σήμερα ποὺ ἀπολαμβάνουμε τὸν ἐλεύθερο ἀέρα, πού μᾶς χάρισαν ἐκεῖνοι μὲ τὸ αἷμα τους, νὰ μὴν ἀναφέρουμε καθόλου τὴν παρουσία καὶ τὴν προσφορὰ τοῦ Θεοῦ καὶ τῆς Ἐκκλησίας στοὺς ἀγῶνες τοῦ 1821. Ὄμως, ἐκεῖνοι ποὺ θυσιάστηκαν ἀγωνιζόμενοι, μᾶς λένε τὴν ἀλήθεια.

Οἱ ἐπίσημοι ἐκπρόσωποι τοῦ Ἔθνους μας, στὴν ἱστορικὴ Α’ Ἐθνοσυνέλευσι τῆς Ἐπιδαύρου, τὸ ὁμολόγησαν: «Ἔχουν περάσει δέκα μῆνες ἀπὸ τότε ποὺ ἀρχίσαμε τὸν ἀγῶνα τοῦ ἐθνικοῦ πολέμου. Ὁ ὕψιστος Θεός μᾶς ἐβοήθησε ἂν καὶ δὲν ἤμασταν ἀρκετὰ προετοιμασμένοι» (Ἀρχεῖα Ἑλληνικῆς Παλιγγενεσίας, 1821-1822, τ. α’,  σελ. 40-42).

«Ἡ εὐτυχία γιὰ ἐμᾶς εἶναι ἢ νὰ πεθάνουμε ἐλεύθεροι καὶ χριστιανοὶ ἢ νὰ νικήσουμε ὅπως μέχρι τώρα νικήσαμε διὰ μόνης τῆς θείας δυνάμεως τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ διὰ τῆς θείας Του βοηθείας» (Δ. Κοκκίνου, τ. 3 σελ. 355)

«Μάχου ὑπὲρ πίστεως καὶ πατρίδος» ἔγραφε ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης στὴν προκήρυξί του, ὁ ὁποῖος ἀπέθανε ἀπαγγέλλοντας τὸ «Πάτερ ἡμῶν».

Τὰ λόγια τοῦ Θεόδωρου Κολοκοτρώνη εἶναι ἀντιπροσωπευτικὰ γιὰ ὅλους τοὺς ἀγωνιστάς: «Εἶναι θέλημα Θεοῦ. Εἶναι κοντά μας ὁ Θεὸς γιατί πολεμᾶμε γιὰ τὴν πίστι μας, γιὰ τὴν πατρίδα μας, γιὰ τοὺς γέρους γονιούς μας, γιὰ τὰ ἀδύνατα παιδιά μας, γιὰ τὴ ζωή μας, γιὰ τὴ λευτεριά μας.  Κι ὅταν ὁ δίκαιος Θεός μᾶς βοηθάει, ποιὸς ἐχθρὸς μπορεῖ νὰ μᾶς κάνει καλά;  Ὁ Θεὸς ὑπέγραψε τὴν λευτεριὰ τῆς Ἑλλάδας καὶ δὲν παίρνει πίσω τὴν ὑπογραφή του».

Ὅλοι οἱ ἀγωνιστὲς τοῦ ’21 ἦταν συσπειρωμένοι γύρω ἀπὸ τὸ ἀσφαλὲς καταφύγιο καὶ τὸ στερεὸ θεμέλιο τοῦ λαοῦ, τὴν μάνα Ἐκκλησία, ἡ ὁποία προσέφερε τὰ πιὸ ἐπίλεκτα μέλη της στὸν ἀγῶνα. Πατριάρχες, ἀρχιερεῖς, ἱερεῖς καὶ μοναχοί, ἔγιναν πρωτοπόροι καὶ ὁλοκαυτώματα στὸν ἀγῶνα, ἱερομάρτυρες, πρότυπα ἡρωισμοῦ καὶ αὐτοθυσίας.

Ἀλήθεια, ποιὸς μπορεῖ νὰ ἀρνηθῆ τὴν θυσία τοῦ πατριάρχου ἁγίου Γρηγορίου Ε’, τὴν θυσία τοῦ ἐπισκόπου Ρωγῶν Ἰωσὴφ, τὸ μαρτύριο τοῦ Ἀθανασίου Διάκου; Ποιός ἀληθινὸς Ἕλληνας ἀρνεῖται τὸ νέφος τῶν νεομαρτύρων ἢ τὴν προσφορὰ τῶν ὀρθοδόξων ρασοφόρων στὸ Κρυφὸ Σχολειό;  Ποιὸς, ἀκόμη, μπορεῖ νὰ ἀρνηθῇ τὸ ὅτι σ’ αὐτὴ τὴν τουρκικὴ σκλαβιὰ φλάμπουρα, παντιέρες, μπαϊράκια, λάβαρα καὶ σημαῖες, πού ἔκλειναν στὶς πτυχὲς τους τὸ ἀδούλωτο φρόνημα τῶν ἀγωνιστῶν, εἶχαν ὅλα ἐπάνω τους τὸν Τίμιο Σταυρό;

Ὅλα αὐτὰ φωνάζουν∙ «μὲ τοῦ Χριστοῦ τὴν πίστι καὶ τὴ βοήθεια πολεμήσαμε. Γιὰ τὸν Χριστὸ καὶ τὴν Πατρίδα πολεμήσαμε καὶ νικήσαμε».

-  Γ  -

Οἱ Ἕλληνες δὲν εἶχαν οὐσιαστικὴ βοήθεια ἀπὸ τοὺς ξένους. Μόνοι τους ἀνθρωπίνως πολέμησαν καὶ νίκησαν: Τὸ 1821 εἶναι γνήσια ἑλληνικό. Ὑπῆρξαν οἱ φιλέλληνες ποὺ γνωρίζουμε, ἀλλ’ αὐτὲς εἶναι ἰδιωτικὲς πρωτοβουλίες. Οἱ ἐπίσημες κυβερνήσεις τῶν ξένων κρατῶν ἔκαναν ὅ,τι μποροῦσαν γιὰ νὰ ἐμποδίσουν τὰ σχέδια τῶν φιλικῶν, τῶν Ἑλλήνων. Γιὰ παράδειγμα, οἱ Αὐστριακοὶ καὶ οἱ Γάλλοι καθοδήγησαν τὸν Κιουταχὴ νὰ ρίξῃ τὸν φράχτη τοῦ Μεσολογγίου (Νικηφόρου Βρεττάκου, Λόγος γιὰ τὸ Μεσολόγγι). Τὸ 1822, ὅταν στὴ Βερόνα συνεδρίαζαν οἱ Ἐπίτροποι τῆς Ἀγγλίας, τῆς Γαλλίας, τῆς Ρωσίας, τῆς Αὐστρίας καὶ Πρωσίας καὶ κατεδίκασαν τὴν ἑλληνικὴ ἐπανάστασι, ὁ διπλωμάτης Ἕλληνας ἀγωνιστὴς Ἀνδρέας Μεταξᾶς, εἶπε: «Εἰς ἡμᾶς μόνον ἔχομεν νὰ ἐλπίζομεν».

Καμιὰ ὑποστήριξι καὶ ἀπὸ πουθενὰ δὲν ἦλθε, ὅταν σήκωσαν τὰ μπαϊράκια καὶ τὰ γιαταγάνια οἱ Ἕλληνες.  Οἱ λαοὶ συγκινήθηκαν μόνον ὅταν εἶδαν τοὺς Ἕλληνες ἀγωνιστὲς νὰ γίνονται πύρινοι δαυλοὶ καὶ ὁλοκαυτώματα, ὅταν εἶδαν τὸ πάθος τους γιὰ ἐλευθερία.

 Οἱ Ἕλληνες πολέμησαν, ὅπως προείπαμε, μὲ κεφαλὴ τὴν ὀρθόδοξο Ἐκκλησία μας, μὲ τὴν φλογερή, θερμή, πιστή, λιονταρίσια καρδιά τους. Δὲν ὑπελόγιζαν οὔτε τὸν ἑαυτό τους, οὔτε τὶς οἰκογένειές τους, ποὺ ἀπέμειναν μόνες. Ἡ εὐχὴ τους ἦταν «καλὸ βόλι» καὶ «κάλλιο θάνατος χωρὶς ντροπή, παρὰ ντροπὴ χωρὶς θάνατο». Χωρὶς τὰ ἐπώνυμα καὶ ἀνώνυμα παλικάρια τοῦ 1821, ἡ λευτεριά μας θὰ ἔμενε μόνο ὄνειρο καὶ λαχτάρα. Ὅλοι τους ἀγωνίσθηκαν ἁγνά, ἅγια, γενναῖα, γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ καὶ τῆς Πατρίδος.

 

Ἀγαπητοὶ πατέρες καὶ ἀδελφοί,

 Σήμερα, αὐτὴ τὴν ἁγία καὶ μεγάλη μέρα, εὑρισκόμενοι μέσα στὸν πανελλήνιο ἑορτασμὸ τῆς ἐπετείου τῶν 200 χρόνων ἀπὸ τὸ 1821, ἄς φέρουμε τὴν προσοχή μας μὲς στὸ ἱερό μας Μεσολόγγι.

 Ὅπως ἔγραφαν τὰ «Ἑλληνικὰ Χρονικά», τὶς ἡμέρες πρὸ τῆς Ἐξόδου τῶν πολιορκημένων, στοὺς 45.000 ἄνδρες τοῦ Ἰμπραὴμ μόνο «κατὰ ξηράν», τὸ ἀποκλεισμένο Μεσολόγγι ἀντιπαρέβαλε τὴν δύναμι τοῦ Θεοῦ, τὴν ἀγάπη πρὸς τὴν πατρίδα καὶ τοὺς «βραχίονας τῶν ἀδάμαντων ὑπερασπιστῶν τους».

 Πάνω στὶς ντάπιες τοῦ φράκτη, ὁ μεγάλος Ἱεράρχης ἐπίσκοπος Ρωγῶν Ἰωσὴφ, κοινώνησε τοὺς προμάχους τοῦ Μεσολογγίου τὴν τελευταία ἐκείνη στιγμὴ, κατὰ τὴν ὁποία ὅλοι τους ἦταν ἀποφασισμένοι νὰ πεθάνουν γιὰ τὸ Χριστὸ καὶ τὴν Λευτεριά τους!

 Αὐτὴ τὴν ἄγρυπνη συνείδησι, τὴν ὄρθοδοξο, τὴν ἑλληνική, εἶχαν ὅλοι οἱ Ἕλληνες καὶ τὴν κράτησαν ὅλα τὰ τετρακόσια χρόνια τῆς σκλαβιᾶς. Ἔμειναν γνήσιοι Ὀρθόδοξοι καὶ Ἕλληνες, ἔγιναν ἄξιοι καὶ ἱκανοὶ νὰ ἀποτινάξουν τὸν φρικτὸ κατακτητὴ καὶ νὰ μᾶς χαρίσουν τὴν Ἐλευθερία.

 Σήμερα, ἐμεῖς, προσοχή, ἀδελφοί! Μὴν ἀλλοιωθοῦμε καὶ λησμονήσουμε τὴν καθαρὴ ἱστορία καὶ τὴ θυσία τῶν πολεμάρχων τοῦ 1821 καὶ τῶν Ἐλευθέρων Πολιορκημένων. Μὴ τοὺς προδώσουμε. Φρίττουν τὰ ἱερὰ λείψανα τῶν Προμάχων τοῦ Μεσολογγίου ἐκεῖ στὸν «Τύμβο τῶν Ἡρώων». Ὅλοι τους ἔκρυψαν στὰ κατάβαθα τῆς ψυχῆς τους τὸ «εὖ» καὶ τὸ «πᾶν», τὰ ὁποῖα γιὰ τὸν Ἕλληνα τῆς τουρκοκρατίας ἦταν ἡ πίστι στὴν Ὀρθοδοξία καὶ ἡ ἀγάπη γιὰ τὴν Ἑλλάδα, τὴν πατρίδα του.

 Αὐτὸ εἶναι τὸ μήνυμα τοῦ 1821. Ὄχι ἐκεῖνα πού μᾶς λένε καὶ γράφουν ξένοι γραικύλοι, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ παραχαράξουν τὴν ἑλληνικὴ ἱστορία μας. Ὀφείλουμε κι ἐμεῖς νὰ κλείσουμε στὴν καρδιά μας τὸ αἰώνιο παράδειγμα τῶν ἀγωνιστῶν τοῦ 1821. 

 Ἀδελφοί, ἡ Ἑλλάδα μας πρέπει νὰ ζήση. Καὶ θὰ ζήση μόνο μὲ τὸν Χριστὸ καὶ τὴν γνήσια φιλοπατρία. Καλὸ καὶ ἅγιο Πάσχα!     

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ

 

 † Ο ΑΙΤΩΛΙΑΣ  ΚΑΙ  ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ  ΚΟΣΜΑΣ