ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΝ ΕΟΡΤΑΖΟΜΕΝ...

Πριν ο Χριστός αναληφθεί στους Ουρανούς έδωσε εντολή στους Μαθητές του μετά την Ανάληψή Του να επιστρέψουν στα Ιεροσόλυμα και να παραμείνουν εκεί έως ότου ενδυθούν με δύναμη από τον Ουρανό. Τούς έδωσε, λοιπόν την επαγγελία ότι θα λάβουν το Άγιο Πνεύμα.

Η επαγγελία αυτή του Χριστού πραγματοποιήθηκε στους Μαθητές πενήντα ημέρες μετά από το Πάσχα (τήν Ανάστασή Του) καὶ δέκα ημέρες μετά την Ανάληψή Του στους Ουρανούς. Στην Εκκλησία εορτάζουμε την εορτή της Πεντηκοστής, κατά την οποία τιμούμε την Αγία Τριάδα και την επομένη μέρα πανηγυρίζουμε και δοξολογούμε το Άγιο Πνεύμα. Η εορτή, επομένως, της Πεντηκοστής είναι εορτή τής Αγία Τριάδος.

Η κάθοδος του Αγίου Πνεύματος έγινε κατά την ημέρα της Κυριακής. Στο σημείο αυτό φαίνεται και η αξία της Κυριακής, αφού κατ΄ αυτήν έγιναν τα μεγάλα Δεσποτικά γεγονότα. Κατά τον Άγιο Νικόδημο τον αγιορείτη, την πρώτη ημέρα, δηλαδή την Κυριακή, άρχισε η δημιουργία της κτίσεως, αφού τότε δημιουργήθηκε το φως, την Κυριακή άρχισε η ανακαίνιση της κτίσεως, με την Ανάσταση του Χριστού και την Κυριακή έγινε η τελείωση της κτίσεως με την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος.

Η εορτή της Πεντηκοστής είναι εορτή της Αγίας Τριάδος, αφού με την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος μαθαίνουμε ότι ο Θεός είναι Τριαδικός, Πατήρ, Υιός και Άγιον Πνεύμα. Σύμφωνα με την ορθόδοξη αποκαλυπτική διδασκαλία ο Πατήρ είναι άναρχος, αναίτιος και αγέννητος, δηλαδή δεν έχει απο κανέναν την αιτία της υπάρξεώς Του. Ο Υιός προέρχεται από τον Πατέρα γεννητώς (δηλαδή γεννάται από τον Πατέρα προ πάντων των αιώνων, αϊδίως) και το Άγιον Πνεύμα προέρχεται από τον Πατέρα εκπορευτώς (δηλαδή εκπορεύεται μόνο από τον Πατέρα). Αυτοί οι όροι αγεννησία, γέννηση και εκπόρευση, μάς αποκαλύφθηκαν από τον Χριστό και δεν μπορούμε νά τούς κατανοήσουμε λογικά, γι’ αυτό και πάλι παραμένουν μυστήριο. Το γεγονός είναι ότι ο Υιός και το Άγιον Πνεύμα προέρχονται από τον Πατέρα με διαφορετικό τρόπο, δηλαδή έχουν ιδιαίτερο υποστατικό ιδίωμα, τρόπο υπάρξεως, αλλά έχουν την ίδια ουσία με Αυτόν.

Και τα τρία πρόσωπα της Αγίας Τριάδος είναι ομοούσια, ομόδοξα, ομοδύναμα και κανένα δεν είναι μεγαλύτερο από το άλλο. Όταν κάνουμε λόγο για Πρώτο, Δεύτερο και Τρίτο Πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, δεν τα αξιολογούμε κατά την αξία, την ανωτερότητα και τη δύναμη, αλλά κατά τον τρόπο της υπάρξεως Τους (Μ. Βασίλειος). Τελικά, η λογική του ανθρώπου, αλλά και οι ανθρώπινες έννοιες και λέξεις είναι αδύνατες να διατυπώσουν το μυστήριο του Τριαδικού Θεού.

Το μυστήριο της Αγίας Τριάδος μάς αποκαλύφθηκε από τον ίδιο τον Χριστό, ο Οποίος μιλώντας στους Μαθητές Του είπε ότι το Άγιον Πνεύμα εκπορεύεται από τον Πατέρα και πέμπεται από Αυτόν τον Ίδιο. Αυτό σημαίνει ότι ο Υιός του Θεού δεν συμμετέχει στην εκπόρευση του Αγίου Πνεύματος, αλλά συμμετέχει στην πέμψη και αποστολή Του στον κόσμο. Όπως εξηγεί ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, το Πνεύμα το Άγιον εκπορεύεται εκ του Πατρός, αλλά μπορούμε να πούμε ότι πέμπεται διά και εκ του Υιού, μόνον κατά την ενέργεια και φανέρωσή Του στον κόσμο και όχι κατά την κατ’ ουσίαν ύπαρξή Του. Άλλο ύπαρξη του Αγίου Πνεύματος και άλλο η κατ’  ενέργεια φανέρωσή Του.

Ο Πατήρ γεννά προ πάντων των αιώνων ίσον με τον εαυτό Του Θεό, τον Υιό, και ίσο εκπορεύει Θεό, το Άγιον Πνεύμα, χωρίς να χωρισθεί η θεότητα με τη διαίρεση των Προσώπων, αλλά είναι ενωμένη αυγχύτως με την απαρίθμηση Τριάδος. Το ότι ο Υιός γεννάται από τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται από τον Πατέρα, δεν σημαίνει ότι είναι νεώτερα από Αυτόν, αφού δεν παρεμβάλλεται χρόνος μεταξύ της αγεννησίας του Πατρός και της γεννήσεως του Υιού, όπως και της εκπορεύσεως του Αγίου Πνεύματος. Τα Πρόσωπα της Αγίας Τριάδος είναι αΐδια, συνάναρχα, ομοταγή και ομότιμα (Λέων ο σοφός)

Τῷ  Τριαδικῷ Θεῷ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰώνας. Ἀμήν

(ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «ΟΙ ΔΕΣΠΟΤΙΚΕΣ ΕΟΡΤΕΣ» ΤΟΥ ΣΕΒ. ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ ΚΑΙ ΑΓΙΟΥ ΒΛΑΣΙΟΥ Κ.Κ. ΙΕΡΟΘΕΟΥ)